Bác sĩ "bày" cách xử trí hiệu quả nhất khi bị kiến ba khoang đốt

Theo Thanh Lam/Người Đưa Tin -

BS.Lê Ngọc Duy, Trung tâm cấp cứu và chống độc, bệnh viện Nhi trung ương vừa thông tin về những lưu ý và cách phòng tránh khi bị kiến ba khoang đốt.

Kiến ba khoang nguy hiểm thế nào?
Bác sĩ Lê Ngọc Duy cho biết, kiến ba khoang là loại côn trùng nguy hiểm. Độc tố trong kiến ba khoang mạnh gấp 12-15 lần nọc rắn hổ. Khi tiếp xúc với chất gây độc của kiến ba khoang nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến những biến chứng nặng.
Theo bác sĩ Duy, kiến ba khoang (một số nơi còn gọi là: Kiến khoang, kiến kim, kiến lác, kiến gạo, kiến cong…) là loài côn trùng có màu là các khoang đen – vàng cam xen kẽ, có thân mình thon, dài như hạt thóc, dài 1 – 1,2cm, ngang 2 – 3mm; kiến có 3 đôi chân, 2 đôi cánh, một đôi cánh dài mỏng trong suốt gấp lại gọn gàng và giấu bên dưới đôi cánh cứng ngắn, bay và chạy rất nhanh.
Kiến ba khoang thường sống ở các ruộng lúa, cỏ mục, vườn cây, bãi rác thải, công trình đang xây dựng… Chúng xuất hiện nhiều vào mùa mưa, khi độ ẩm cao, thuận lợi cho kiến phát triển. Kiến ba khoang ưa thích ánh sáng đèn ban đêm nên bay vào theo ánh đèn, đậu vào quần áo, khăn mặt, giường chiếu, chăn màn…
Bac si
 Kiến ba khoang là loại côn trùng nguy hiểm.
Chất độc trong cơ thể kiến có thể làm tổn thương da người (bỏng da, viêm da), chất này được giải phóng ra khi kiến bị tác động hoặc bị chà xát hoặc bị giết.
Bác sĩ Duy cho biết, kiến ba khoang có chứa độc tố Pederin (C24H43O9N), độc tính mạnh gấp 12 – 15 lần nọc của rắn hổ nhưng do lượng tiếp xúc nhỏ và chỉ ở ngoài da nên không đủ gây chết người như nọc rắn. Chất này chủ yếu gây bỏng da có thể nhầm với tổn thương trong bệnh zona thần kinh.
Vết thương do kiến ba khoang đốt có đặc điểm sau: Tổn thương thường xuất hiện ở các vùng da hở trên cơ thể như mặt, hai tay; Vết thương thành vệt dài hoặc thành đám. Ban đầu là những nốt ban đỏ rồi sưng lên thành mụn mủ có điểm lỏm màu trắng vàng ở giữa. Nếu không giữ gìn cẩn thận có thể bị loét, làm rỉ dịch; Thường đau rát, ngứa ngáy khó chịu, một số trường hợp có thể bị sốt, nổi hạch, biến chứng nhiễm trùng toàn thân.
Để phòng tránh kiến ba khoang, bác sĩ Duy khuyến cáo: “Cần vệ sinh phòng ở sạch sẽ, thoáng mát. Buổi tối nên tắt các bóng điện có ánh sáng xanh, tím (bóng điện huỳnh quang, bóng tuýp…) thay vào đó là bóng điện có ánh sáng đỏ, vàng (đèn dây tóc). Trước khi đi ngủ, nên kiểm tra kỹ giường gối, chăn chiếu. Trước khi mặc quần áo cần giũ sạch xem có kiến ba khoang hay không".
Xử trí chất độc của kiến ba khoang
Khi bị chất độc của kiến ba khoang dính vào da, bác sĩ Duy cho biết cần lấy nước sạch mát rửa chỗ kiến đốt rồi cho xà phòng rửa vào. Khi rửa phải hết sức nhẹ nhàng nếu không sẽ làm trầy xước hoặc vỡ vết thương. Tiếp đó, nhanh chóng bôi hồ nước. Những ngày sau đó, tùy vào mức độ bị kiến đốt, có thể sử dụng một số loại thuốc sau bên cạnh việc bôi hồ nước đều đặn.
Nốt ban đỏ bị chuyển sang nốt mụn mủ, phồng rộp lên thì nên dùng thêm mỡ Oxyde kẽm, mỡ kháng sinh để bôi lên da.
Nếu vết đốt có dấu hiệu lở loét, nhiễm khuẩn, bị rỉ mủ, bôi thêm dung dịch xanh metilen 1 % và để yên tâm nên đến các cơ sở Y tế để khám và điều trị kịp thời. 
Bác sĩ Duy cho biết, khi kiến ba khoang tiếp xúc với cơ thể cần xử trí:
Không nghiền nát, chà xát kiến khi thấy nó xuất hiện trên thân mình để tránh độc tố tiết ra. Khi bị dính chất độc, tránh gãi hay chà mạnh vùng da bị tổn thương. Không tiếp xúc các vùng da lành với nơi bị dính độc tố.
Rửa sạch vết thương (nhất là ở vùng mắt) càng nhanh càng tốt khi bị dính chất độc, bôi thuốc, dùng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Bàn tay nếu lỡ đập chết kiến ba khoang cần rửa sạch bằng xà phòng, càng sớm càng tốt, để tránh độc tố kiến dính vào.
Khi da bị tổn thương tấy đỏ, lan rộng phải đi khám, không nên tự ý mua thuốc điều trị, bởi trong các loại thuốc bôi ngoài da có chứa Corticoid, chất giải độc tố…nên cần có bác sĩ chỉ định mới được dùng.
“Viêm da do kiến ba khoang thường khỏi nhanh trong vòng 1 tuần nếu xử trí đúng cách. Tuy nhiên, người bệnh chỉ nên rửa nhẹ nhàng tại nơi tiếp xúc bằng nước muối sinh lý (9%), ngay lúc vừa tiếp xúc để trung hòa hoặc giảm bớt các yếu tố dị ứng, kích ứng da. Sau đó, đến cơ sở y tế để khám và điều trị kịp thời, không nên tự điều trị để tránh các biến chứng nặng hơn”, bác sĩ Duy thông tin thêm.